Panama heeft de reputatie een van de duurdere landen van Centraal Amerika te zijn, maar dat betekent absoluut niet dat je er als backpacker een fortuin moet uitgeven. Panama kan verrassend betaalbaar zijn als je bereid bent om een beetje anders te reizen dan de gemiddelde toerist. Slaap in hostels, eet waar de lokale bevolking eet, neem de bus, reis langzaam en profiteer van de enorme hoeveelheid natuur die je voor weinig of helemaal geen geld kunt beleven. Voor een budget backpacker is ongeveer 30 tot 50 dollar per dag een realistische richtlijn, terwijl je met iets meer comfort eerder richting 40 tot 70 dollar per dag gaat. De precieze kosten hangen natuurlijk sterk af van waar je bent en hoeveel activiteiten en uitgaan je inplant.
Het belangrijkste om te begrijpen is dat er eigenlijk twee verschillende soorten Panama bestaan. Je hebt het Panama van luxe hotels, rooftopbars, privétransfers, dure restaurants en georganiseerde excursies. En daarnaast heb je het Panama van kleine fondas, lokale bussen, goedkope hostels, markten, rivieren, stranden, bergen en jungle. Beide werelden bestaan naast elkaar. Als je voortdurend in de eerste wereld reist, kan je budget heel snel verdwijnen. Als je de tweede ontdekt, kan Panama een behoorlijk betaalbare backpackbestemming worden.
Hostels zijn je beste vriend
Accommodatie is een van de makkelijkste manieren om geld te besparen. Panama heeft een goed netwerk van hostels in plaatsen zoals Panama City, Bocas del Toro, Boquete, Santa Catalina en andere populaire backpackbestemmingen.
Een slaapzaal kan ongeveer 10 tot 25 dollar kosten, afhankelijk van de locatie, het seizoen en het type hostel. Maar kijk niet alleen naar de prijs van het bed.
Een hostel van 10 dollar kan uiteindelijk duurder zijn wanneer je iedere keer een taxi nodig hebt, buiten de deur moet eten en voor iedere activiteit moet betalen. Een iets duurder hostel met een keuken, gemeenschappelijke ruimtes, activiteiten en veel andere reizigers kan uiteindelijk juist geld besparen.
Een goed backpackershostel is eigenlijk een klein reisbureau, restaurant, sociale club en informatiecentrum in één. Je ontmoet andere reizigers, deelt taxi's of transport, krijgt tips over goedkope restaurants en ontdekt plaatsen die je waarschijnlijk nooit in een reisgids zou vinden.
Eet waar de lokale bevolking eet
Eten is een andere geweldige manier om je budget onder controle te houden.
Je hoeft in Panama absoluut niet drie keer per dag in een toeristisch restaurant te eten. Zoek naar fondas, kleine lokale restaurants en eenvoudige cafetaria's. Een lokale maaltijd kan vaak maar een paar dollar kosten, terwijl dezelfde maaltijd in een toeristische omgeving aanzienlijk duurder kan zijn.
En het mooie is dat je op deze manier meestal ook meer van het echte Panama proeft.
Rijst, bonen, kip, vis, bakbananen, soepen en verschillende stoofgerechten vormen een groot deel van het dagelijkse eten. Je krijgt een stevige maaltijd zonder dat je daar een halve dag aan backpackersbudget voor hoeft op te offeren.
Ook het ontbijt is een makkelijke plek om geld te besparen. Koop fruit, brood, yoghurt of andere eenvoudige producten en gebruik de keuken van je hostel wanneer dat mogelijk is.
Je hoeft niet iedere ochtend 15 dollar uit te geven aan een hippe brunch omdat je op vakantie bent.
Leer de bus te gebruiken
Een van de grootste geheimen van goedkoop reizen in Panama is heel eenvoudig: neem de lokale bus.
Panama heeft een uitgebreid netwerk van bussen en veel trajecten kosten verrassend weinig vergeleken met toeristische transfers. In Panama City kun je bovendien gebruikmaken van de Metro en MetroBus, waardoor je je voor een fractie van de prijs van een taxi door grote delen van de stad kunt verplaatsen.
Veel backpackers maken de fout om te denken dat ze voor iedere verplaatsing een toeristische shuttle nodig hebben.
Dat hoeft helemaal niet.
Shuttles zijn handig en soms absoluut de moeite waard, maar ze kunnen meerdere keren duurder zijn dan openbaar vervoer.
Als je van Panama City naar het binnenland reist, kijk dan eerst naar de busmogelijkheden. Hetzelfde geldt voor David, Boquete, Chiriquí, het Azuero schiereiland en veel andere delen van het land.
Ja, de lokale bus kan soms een kleine uitdaging zijn. Je moet misschien vragen waar hij vertrekt, uitzoeken welke bus je nodig hebt en accepteren dat een dienstregeling niet altijd exact volgens de klok werkt.
Maar dat is ook een deel van backpacken.
Panama City hoeft je budget niet op te eten
Panama City kan een van de duurdere plaatsen van het land zijn, maar je kunt de stad ook goedkoop ontdekken.
Gebruik de Metro en MetroBus wanneer dat praktisch is. Wandel door Casco Viejo. Loop langs de Cinta Costera. Bekijk kerken, pleinen, markten en verschillende wijken. Je kunt gemakkelijk een hele dag door Panama City wandelen zonder voortdurend geld uit te geven.
Let vooral op je vervoer vanaf de luchthaven.
Daar geven reizigers vaak onnodig veel geld uit omdat ze moe zijn, hun bagage bij zich hebben en zo snel mogelijk naar hun hostel willen.
De eerste dag in een nieuw land is vaak een van de duurste dagen omdat je nog niet weet hoe alles werkt.
Langzamer reizen bespaart enorm veel geld
Dit is misschien wel een van de belangrijkste backpacktips: hoe minder je beweegt, hoe minder je uitgeeft.
Als je twee nachten in tien verschillende plaatsen blijft, betaal je voortdurend voor transport, accommodatie en eten onderweg. Bovendien breng je een groot deel van je vakantie door in bussen en busstations.
Blijf liever vier of vijf nachten op dezelfde plek.
Je ontdekt waar de goedkope restaurants zijn. Je leert het lokale transportsysteem kennen. Je ontmoet andere reizigers. Je vindt gratis wandelroutes, rivieren en zwemplekken. En soms kun je zelfs een betere prijs voor accommodatie krijgen.
Panama is hier perfect voor, omdat het landschap enorm verandert.
Je kunt van de wolkenkrabbers van Panama City naar de bergen reizen, vervolgens naar de Caraïben en daarna naar de Pacifische kust.
Je hoeft niet alles in één week te zien.
De natuur kost vaak helemaal niets
Een van de grootste voordelen van Panama voor backpackers is dat sommige van de beste ervaringen volledig gratis zijn.
Je kunt zwemmen in een rivier, door het bos wandelen, een strand ontdekken, naar een zonsondergang kijken, door een klein dorp lopen, vogels observeren of gewoon in een hangmat liggen terwijl de regen op het dak van de jungle tikt.
Je hoeft niet iedere dag 50 dollar uit te geven om avontuur te beleven.
Panama heeft ongelooflijk veel natuur die je gratis of voor heel weinig geld kunt ontdekken.
Natuurlijk zijn sommige nationale parken, excursies en activiteiten betaald. Sommige zijn hun geld absoluut waard. Het gaat er niet om dat je nooit geld uitgeeft. Het gaat erom dat je niet denkt dat iedere interessante ervaring gekocht moet worden.
Kies je excursies verstandig
Hier kan een backpacker enorm veel geld besparen.
Je kunt honderden dollars uitgeven door iedere dag een georganiseerde excursie te boeken. Of je kiest twee of drie ervaringen die je echt belangrijk vindt en besteedt daar je geld aan.
Misschien wil je de San Blas eilanden bezoeken. Misschien wil je duiken. Misschien wil je surfen, Coiba bezoeken, walvissen zien of diep de bergen in trekken.
Dat zijn de ervaringen die je waarschijnlijk jaren later nog steeds zult herinneren.
Het geheim is om niet steeds 20 dollar hier, 30 dollar daar en 25 dollar ergens anders uit te geven alleen omdat er toevallig een activiteit beschikbaar is.
Een activiteit van 20 dollar die je nauwelijks interesseert, kost nog steeds 20 dollar.
Vijf van zulke kleine uitgaven zijn al 100 dollar.
Eilanden kunnen je budget snel verhogen
Bocas del Toro is daar een goed voorbeeld van.
Je kunt er prima goedkoop reizen, maar boten, excursies, restaurants, drankjes, uitgaan en activiteiten kunnen je dagelijkse budget snel verhogen.
Je hoeft niet iedere dag een boottocht te maken. Je hoeft niet ieder eiland te bezoeken. En je hoeft niet iedere avond uit te gaan.
Soms is aan het water zitten, praten met andere backpackers in je hostel en naar de Caribische Zee kijken precies wat je nodig hebt.
Bocas kan een betaalbare bestemming zijn, maar het kan ook verrassend duur worden. Veel hangt af van hoe je reist.
Alcohol is de stille budgetkiller
Dit verdient een eigen hoofdstuk.
Je begint de dag met een budget van 40 dollar voor accommodatie, eten en transport.
Dan koop je een biertje.
Nog eentje.
Iemand bestelt een shot.
Dan heb je om middernacht honger.
En vervolgens moet je een taxi nemen.
Een paar uur later heb je misschien evenveel uitgegeven als je oorspronkelijke dagbudget.
Een biertje lijkt niet duur.
Maar tien kleine uitgaven zijn nog steeds geld.
Als uitgaan belangrijk voor je is, neem het dan gewoon op in je budget. Maak jezelf niet wijs dat je geen geld aan nachtleven zult uitgeven als je weet dat je iedere avond naar een bar wilt.
Gebruik happy hours, hostelactiviteiten en lokale drankgelegenheden wanneer je geld wilt besparen.
Het regenseizoen hoeft geen ramp te zijn
Veel reizigers horen “regenseizoen” en denken dat het de hele dag regent.
Dat is in Panama lang niet altijd het geval.
In veel gebieden kun je een prachtige ochtend hebben, vervolgens een indrukwekkende tropische regenbui krijgen en daarna weer prima weer hebben.
Reizen buiten de drukste periodes kan bovendien betekenen dat je minder toeristen tegenkomt en soms betere prijzen voor accommodatie vindt.
Je moet alleen één ding accepteren.
Je wordt waarschijnlijk een keer behoorlijk nat.
Je bent tenslotte in een tropisch land.
Dat hoort erbij.
Zorg dat je contant geld bij je hebt
Panama gebruikt de Amerikaanse dollar in het dagelijks leven, waardoor het budgetteren voor veel reizigers eenvoudig is. Maar ga er niet vanuit dat iedere kleine winkel, ieder lokaal restaurant of iedere afgelegen bestemming kaarten accepteert.
In afgelegen gebieden en op sommige eilanden is het verstandig om voldoende contant geld bij je te hebben.
Neem ook kleine biljetten mee.
Proberen een maaltijd van 3 dollar te betalen met een biljet van 100 dollar is niet altijd de beste manier om een nieuwe vriendschap met een lokale verkoper te beginnen.
Probeer niet heel Panama te zien
Dit is waarschijnlijk het moeilijkste advies voor een backpacker.
Op een kaart lijkt Panama klein.
In werkelijkheid kost het tijd om het land echt te ontdekken.
De Caribische kust is compleet anders dan de Pacifische kust. Panama City is totaal anders dan de bergen. Boquete is anders dan Bocas. Santa Catalina is anders dan de Tierras Altas. Het Azuero schiereiland is weer compleet anders dan de bossen van Chiriquí.
Je kunt weken door Panama reizen en nog steeds nieuwe plekken ontdekken.
Als je alles probeert te zien, zit je uiteindelijk een groot deel van je vakantie in een bus.
Het is veel beter om een paar regio's te kiezen en die echt te beleven.
Je kunt bijvoorbeeld beginnen in Panama City, naar de bergen van Boquete en Fortuna gaan en vervolgens richting Bocas del Toro reizen.
Of je kunt je concentreren op de Pacifische kust en Santa Catalina, Pedasí en Playa Venao ontdekken.
Panama wordt veel betaalbaarder zodra je stopt met proberen het hele land te veroveren.
De echte backpackmentaliteit
De beste manier om goedkoop door Panama te reizen is uiteindelijk niet een geheime goedkope bus of een verborgen goedkoop restaurant.
Het gaat om je manier van denken over geld.
Vraag jezelf voordat je iets betaalt af:
Gaat dit mijn reis echt beter maken, of betaal ik hier alleen omdat het gemakkelijker is?
Soms is gemak absoluut zijn geld waard.
Als je al zes weken onderweg bent en het idee om 30 dollar te betalen voor een comfortabele shuttle je ontzettend blij maakt, betaal die 30 dollar dan gewoon.
Backpacken hoort geen financiële straf te zijn.
Maar als je iedere dag 40 dollar aan taxi's uitgeeft terwijl een bus 3 dollar kost, zal je budget heel snel verdwijnen.
Panama beloont nieuwsgierige reizigers. Hoe meer je bereid bent om vragen te stellen, lokale bussen te nemen, in kleine restaurants te eten, in sociale hostels te slapen, te wandelen, te zwemmen, te hiken en langzaam te reizen, hoe verder je geld komt.
En het interessante is dat deze manier van reizen je vakantie vaak interessanter maakt in plaats van minder interessant.
Je ontdekt het Panama dat buiten de toeristische brochures bestaat.
Je ontmoet mensen in de bus. Je eet ergens omdat een lokale bewoner het heeft aanbevolen. Je ontdekt een rivier die niet eens op je oorspronkelijke route stond. Je praat tot middernacht met andere backpackers in je hostel. Misschien neem je zelfs de verkeerde bus en kom je terecht in een dorp dat je anders nooit had bezocht.
Dat is backpacken.
Panama hoeft niet het goedkoopste land van Centraal Amerika te zijn om een betaalbare bestemming te zijn. Je moet het alleen niet op dezelfde manier bezoeken als een klassieke toerist. Slaap goedkoop, eet lokaal, gebruik het openbaar vervoer, geef je geld uit aan de ervaringen die je echt belangrijk vindt en profiteer van alle natuur die vaak helemaal niets kost.
Met die aanpak kunnen 30 tot 50 dollar per dag je verrassend ver brengen in Panama.
En misschien is het mooiste nog wel dat de goedkope versie van Panama vaak precies de versie is die je het langst bijblijft.